Een checklist voor verhuizen naar het buitenland regelt twee landen tegelijk: afsluiten in Nederland en opbouwen op de nieuwe plek. Deze lijst loopt van 3 maanden voor vertrek tot de eerste maand na aankomst en noemt per stap de instantie en de termijn. De vijf dingen die het vaakst misgaan: te laat uitschrijven, de zorgverzekering, douanepapieren buiten de EU, de auto en de post.
Wat regelt u 3 maanden voor vertrek?

3 maanden voor vertrek legt u de verhuisdatum vast, rekent u het budget door, zegt u de woning op, regelt u een adres in het nieuwe land en vraagt u offertes aan bij verhuizers. Paspoorten, aktes en de dierenarts horen hier ook bij, omdat apostilles en rabiësvaccinaties weken doorlooptijd hebben.
Budget. Reken de verhuizing, borg en eerste huur, dubbele woonlasten en een buffer door. De zeven prijsfactoren staan in ons artikel over de kosten van een internationale verhuizing.
Woning. Zeg de huur op met de opzegtermijn uit uw contract (meestal 1 maand); verkoopt u, dan is 3 maanden krap. Regel in het nieuwe land minstens een tijdelijk adres, want zonder adres geen inschrijving, en zonder inschrijving geen bankrekening, zorgverzekering of school.
Verhuizer. Vraag offertes aan op basis van een volume-inschatting, niet op het aantal kamers. Heeft u geen volle wagen nodig, dan is een kleine verhuizing op een gecombineerde rit vaak de helft goedkoper.
Documenten. Controleer de geldigheid van paspoorten. Vraag internationale uittreksels aan van geboorte- en huwelijksaktes; veel landen willen een apostille. Voor een gereglementeerd beroep adviseert de Rijksoverheid een diplomabeschrijving van Nuffic.
Huisdieren. Chip en rabiësvaccinatie moeten minimaal 21 dagen voor de reis in orde zijn. Binnen de EU volstaat het Europese dierenpaspoort; voor het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen gelden extra eisen, zie verhuizen met hond of kat.
Wat regelt u 2 maanden voor vertrek?
2 maanden voor vertrek bevestigt u werk en inkomen, meldt u kinderen aan bij een school, besluit u over de auto en informeert u UWV of de SVB, het pensioenfonds, DUO en uw verzekeraars. Deze instanties hebben weken nodig om een vertrek te verwerken.
Werk en inkomen. Bevestig de startdatum bij de nieuwe werkgever. Werkt u vanuit het buitenland voor een Nederlandse werkgever, laat dan uitzoeken waar u sociaal verzekerd en belastingplichtig bent. Een uitkering meldt u bij UWV of de SVB; een studieschuld bij DUO loopt door.
Kinderen en school. Meld kinderen aan bij een school; wachtlijsten van 6 maanden zijn in grote steden normaal.
Auto. Meenemen betekent uitvoer melden bij de RDW en in het nieuwe land opnieuw registreren, keuren en verzekeren; de Belastingdienst noemt bij uitvoer van een gebruikte auto een mogelijke gedeeltelijke teruggaaf van bpm.
Pensioen, AOW en verzekeringen. Geef uw vertrek door aan het pensioenfonds; uw AOW-opbouw stopt bij uitschrijving (zie de vragen onderaan). Vraag uw inboedelverzekeraar of de dekking doorloopt in het buitenland (meestal niet) en de verhuizer welke transportverzekering in de offerte zit.
Wat regelt u 1 maand voor vertrek?

1 maand voor vertrek bevestigt u de verhuizing met datum, volume en bereikbaarheid, maakt u de inventarislijst, zegt u contracten op per de verhuisdatum en regelt u post, bank, DigiD en medische dossiers. De Rijksoverheid adviseert DigiD, de DigiD-app en de sms-controle vóór vertrek te activeren; vanuit het buitenland kan dat alleen nog aan een balie.
Verhuizing bevestigen. Meld een verdieping zonder lift, een smalle straat of een parkeerverbod nu, zodat de verhuizer een verhuislift of een parkeerontheffing kan regelen. Spreek af wie wat inpakt.
Inventarislijst. Maak een lijst per doos of per meubel met waarde en herkomst. U heeft die nodig voor de verzekering en de douane buiten de EU.
Opzeggen per verhuisdatum. Energie, water, internet, abonnementen, parkeervergunning, gemeentelijke belastingen. Zeg op met bewijs van de datum en vraag een eindafrekening.
Post, bank en medisch. Regel een doorzendservice voor minimaal 6 maanden. Vraag uw bank of u de rekening als niet-inwoner mag aanhouden; houd er minstens één aan voor de eindafrekeningen en de belastingaangifte. Vraag uw huisarts om een samenvatting van uw dossier en recepten.
Wat doet u in de laatste week voor vertrek?
In de laatste week voor vertrek schrijft u zich uit bij de gemeente, meldt u uw vertrek bij de zorgverzekeraar en de Belastingdienst en pakt u de koffer die niet in de verhuiswagen gaat. Uitschrijven kan volgens de Rijksoverheid vanaf 5 dagen voor vertrek en niet eerder.
Uitschrijven bij de gemeente. Verhuist u voor meer dan 8 maanden binnen 12 maanden naar het buitenland, dan bent u verplicht u uit te schrijven uit de Basisregistratie Personen, zo staat op Rijksoverheid.nl. Uw gegevens gaan naar de Registratie Niet-Ingezetenen en uw BSN blijft geldig. De gemeente geeft de uitschrijving door aan onder meer de Belastingdienst, uw zorgverzekeraar en pensioenfondsen (Nederlandwereldwijd), niet aan uw bank. Bewaar het bewijs.
Zorgverzekering. Meld uw vertrek ook zelf bij de zorgverzekeraar. De basisverzekering eindigt op de dag dat u geen inwoner meer bent en niet in Nederland werkt; vanaf die dag moet u in het nieuwe land verzekerd zijn. Gepensioneerden melden zich bij het CAK voor een S1-formulier.
Belastingdienst. Over het jaar van vertrek doet u aangifte met het M-formulier. De checklist emigreren van de Belastingdienst noemt ook het aanpassen van uw voorlopige aanslag.
Stemmen en inpakken. Registreer u eenmalig als kiezer bij de gemeente Den Haag voor de Tweede Kamer en het Europees Parlement. Pak een koffer met documenten, medicijnen, opladers, sleutels en contanten; die gaat niet in de verhuiswagen.
Hoe verloopt de verhuisdag?
De verhuisdag begint met een rondgang met de voorman langs de woning en de inventarislijst, en eindigt met uw handtekening op de vrachtbrief als het aantal colli klopt. Controleer dat de dozen genummerd zijn en breekbare stukken apart staan, en fotografeer meterstanden en de lege woning. Bij een deelvracht hoort u de verwachte leverdag; een volle wagen rijdt vaak dezelfde dag door.
Wat regelt u in de eerste maand na aankomst?
In de eerste maand na aankomst schrijft u zich in bij de gemeente van uw nieuwe woonplaats, opent u een lokale bankrekening, sluit u de zorgverzekering af en geeft u uw nieuwe adres door aan Nederlandse instanties. De inschrijving komt eerst, omdat persoonsnummer, zorgverzekering, rijbewijs en bankrekening eraan vasthangen.
Inschrijven en bank. In de meeste EU-landen moet de inschrijving binnen enkele weken, in Zwitserland binnen 14 dagen; buiten de EU vraagt u de passende verblijfsvergunning aan. Huurbazen en nutsbedrijven willen een lokaal rekeningnummer.
Zorg en rijbewijs. Sluit de zorgverzekering af binnen de termijn die het land stelt; in Zwitserland is dat 3 maanden, met terugwerkende kracht. Een Nederlands rijbewijs blijft binnen de EU geldig; buiten de EU moet u het meestal binnen 12 maanden omwisselen.
Terugkoppeling naar Nederland. Geef uw nieuwe adres door aan de Belastingdienst, het pensioenfonds, de bank en de verzekeraars, en controleer na 3 maanden of de eindafrekeningen binnen zijn.
Welke extra stappen gelden voor Zwitserland, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen?
In Zwitserland, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen kunt u een gebruikte inboedel belastingvrij invoeren als u er gaat wonen, maar alleen met de juiste aanvraag vooraf en een inventarislijst. Zonder die stappen betaalt u invoerrechten en btw en staat de wagen stil aan de grens.
Zwitserland werkt met het formulier voor verhuisgoed (formulier 18.44) dat u bij de grens overlegt met het bewijs van uw verhuizing; de route staat in ons artikel over emigreren naar Zwitserland. Het Verenigd Koninkrijk vraagt vóór de verzending een Transfer of Residence-aanvraag (ToR1) bij HM Revenue and Customs, die een referentienummer oplevert voor de douaneaangifte. Noorwegen kent een vergelijkbare vrijstelling via de Noorse douane. Reken op een langere doorlooptijd en controleer de actuele voorwaarden bij de douane van het land.
Twijfelt u over het volume? Met de eenvoudige offerte krijgt u een vaste prijs en een datum om deze lijst omheen te plannen.
Veelgestelde vragen
Moet ik mij uitschrijven als ik maar een jaar wegga?
Ja. De Rijksoverheid legt de grens bij meer dan 8 maanden binnen een periode van 12 maanden, ongeacht of u van plan bent terug te komen. U schrijft zich uit vanaf 5 dagen voor vertrek en bij terugkeer schrijft u zich opnieuw in; uw BSN blijft intussen geldig.
Wat gebeurt er met mijn toeslagen en kinderbijslag?
Zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget zijn gebaseerd op uw Nederlandse situatie; de Belastingdienst vraagt u vóór vertrek te controleren of u er nog recht op heeft. Meestal stoppen ze bij uitschrijving. Kinderbijslag kan doorlopen als u in Nederland blijft werken; de SVB beoordeelt dat per geval.
Bouw ik AOW op als ik in het buitenland ga wonen of werken?
Nee. Voor ieder jaar dat u niet verzekerd bent, wordt uw AOW met 2 procent gekort, zo stelt de Rijksoverheid. U kunt de AOW- en Anw-verzekering vrijwillig voortzetten via de Sociale Verzekeringsbank; die aanvraag moet binnen 12 maanden nadat u buiten Nederland bent gaan wonen of werken binnen zijn.
Kan ik mijn Nederlandse zorgverzekering aanhouden in het buitenland?
Meestal niet. De basisverzekering is gekoppeld aan wonen of werken in Nederland en eindigt bij uitschrijving. Verhuist u naar een verdragsland met een Nederlands pensioen of uitkering, dan regelt u de zorg via het CAK en betaalt u een verdragsbijdrage. Werkt u in het nieuwe land, dan valt u onder het stelsel daar.
Wat zijn de fiscale gevolgen van verhuizen naar het buitenland?
U doet over het jaar van vertrek aangifte met het M-formulier en het belastingverdrag met uw nieuwe land bepaalt wie over welk inkomen heft. Een woning in Nederland blijft onder Nederlandse regels vallen. Over pensioen of lijfrente kan een conserverende aanslag volgen die u onder voorwaarden niet betaalt; controleer de actuele regels bij de Belastingdienst.
Wat moet ik doen met mijn bezittingen?
Neem alleen mee wat duurder is om opnieuw te kopen dan te vervoeren. Oude matrassen, witgoed met een ander stekkersysteem, planten (vaak verboden buiten de EU) en levensmiddelen blijven achter. Is de nieuwe woning later beschikbaar dan de oude leeg moet zijn, dan is opslag in Nederland of in het land van bestemming de oplossing.
